Porty donaczyniowe do podawania chemioterapii

Pacjenci poddawani przewlekłej chemioterapii mogą wymagać czasami założenia portu do chemioterapii. Port jest jest specjalnie założonym cewnikiem, którego część do podawania leku leży płytko w tkance podskórnej i połączona jest za pomocą cewnika z układem żyl centralnych - najczęściej cewnik umieszcza się w żyle głównej górnej, czyli tuż nad spływem głównych żył do serca.

 

 

Wskazania do założenia dożylnego portu naczyniowego

Port dożylny może zostać założony każdemu choremu, u którego przewoduje się długotrwałe lub często powtarzające się wlewy substancji terapeutycznych oraz gdy podawane będą dożylnie leki działające draźniąco na ścianę naczyń. 

Szczególnym wskazaniem do implantacji portu jest chemioterapia.

 

Przeciwskazania do żałożenia dożylnego portu naczyniowego


Bezwględne przeciwwskazania

  • Brak możliwości zapewnienia współpracy pacjenta podczas zabiegu i w okresie użytkowania portu
  • Czynna infekcja
  • Neutropenia (poniżej 1 000 / mm3 granulocytów obojętnochłonnych)
  • Trombocytopenia (poniżej 60 000 / mm3 płytek krwi), jeżeli nie jest związana bezpośrednio z chorobą
  • Niewyjaśniona skaza krwotoczna w wywiadzie
  • Czynna zakrzepica żylna w obrębie kaniulowanych naczyń


Względne przeciwwskazania

  • Miejscowe zmiany zapalne po radioterapii lub blizny pooperacyjne w miejscu wkłucia do żyły lub implantacji portu komory
  • Trombocytopenia u chorych hematoonkologicznych (poniżej 60 000 / mm3 płytek krwi)
  • Znana skaza krwotoczna
  • Przyjmowanie leków hamujących krzepnięcie krwi
  • Stan po usunięciu portu lub cewnika centralnego z powodu zakrzepicy lub zakażenia
  • Trudności i wielokrotne próby kaniulacji żył centralnych w wywiadzie

 

Potencjalne powikłania zabiegu

Implantacja portu jest obarczona ryzykiem typowym dla ryzyka kaniulacji żył centralnych: odmy opłucnowej, nakłucia tętnicy, uszkodzenia tętnicy lub żyły i związanego z tym krwawienia zarówno podskórnego jak i do jamy opłucnowej lub śródpiersia, zatoru powietrznego oraz zakażenia wkłucia.

 

Opieka nad portem

W celu uzyskania dostępu do portu należy stosować wyłącznie specjalne igły Hubera. 

Do prowadzenia wlewów stosuje się specjalne zestawy do przetoczeń wyposażone w igłę Hubera, dren z zaciskiem oraz element (najczęściej skrzydełka) do zamocowania zestawu do skóry.

   

Nakłucie membrany zwykłą igłą, posiadającą skośny w stosunku do osi szlif, może spowodować trwałe jej uszkodzenie i nieszczelność portu.

Przed zakończeniem wlewu i wyjęciem igły należy wypełnić komorę i cewnik roztworem soli fizjologicznej z heparyną (tzw. korek heparynowy).

W przypadku przerw w leczeniu trwających powyżej 4-6 tygodni, pacjent powinien zgłosić się na kontrolę portu, polegającej na sprawdzeniu poboru i podażu krwi z portu oraz przepłukaniu komory i cewnika roztworem soli fizjologicznej z heparyną.

 

 

Powikłania związane z użytkowaniem portu nie są częste a ryzyko ich wystąpienia szacowane jest średnio na około 6%. Największą grupę stanowią powikłania związane z zakażeniami portu oraz powikłania zakrzepowe, a najczęstszym z nich jest zakrzep na końcu cewnika.

Najczęstsze błędy popełniane podczas użytkowania portu

  • Brak zachowania aseptyki podczas przygotowywania zestawu do przetoczeń
  • Niedostateczne odkażenie skóry nad membraną
  • Żle dobrana długość igły
  • Brak szczelnego opatrunku mocującego igłę do portu
  • Wielokrotne próby aspiracji podczas braku poboru krwi z komory portu
  • Nie stosowanie korka heparynowego po zakończonym wlewie
  • Usuwanie igły z portu bez zachowanego przepływu
  • Brak zabezpieczenia skóry nad portem po usunięciu igły

Więcej informacji na temat portów i długoterminowej opieki można uzyskać pod adresem http://www.porty.info.pl/ i na stronie wydawnictwa Akademii Medipress

 


 

Poniżej kontakt do placówek w których zakładamy dożylne porty naczyniowe bezpłatnie w ramach kontraktu z narodowym funduszem zdrowia (NFZ).

 

Europejskie Centrum Zdrowia Otwock
ul. Borowa 14/18
05-400 Otwock
tel. do rejestracji ogólnej: (22) 710 30 10

  Informator dla pacjentów i formularz świadomej zgody (PDF)

  Skierowanie do Pracowni Radiologii Zabiegowej (PDF)